Vera Verhagen, Haarlem

Last van RF Straling;  20 jaar van mijn leven

Het begon allemaal in 1996 met de plaatsing van een van de eerste GSM zendmasten op OBS De Wilgenhoek, de school waar ik met veel plezier les gaf. De directeur vond het wel lucratief want de school zou er € 5000 per jaar voor ontvangen en KPN had in een geruststellende voorlichtingsbijeenkomst verteld dat de straling maar een fractie van een fractie van de voor de gezondheid veilig geachte limiet was. Vlak na de plaatsing voelde ik evenwel zodra de kinderen naar huis waren een hele rare vermoeidheid, prikkerige ogen en leken mijn benen wel van lood. Ook begon ik last van constipatie te krijgen en kwam mijn allergische rhinitis, waar ik al een paar jaar geen last meer van had, terug.

In die tijd hield ik mij ook bezig met levend bloed analyse. Als ik uit school kwam bleken mijn bloedcellen allemaal als geld-rolletjes aan elkaar te kleven terwijl ze in het weekend of in de vakantie los van elkaar door het plasma dreven. Pas na een paar jaar toen een aantal omwonenden bij de gemeente een klacht hadden ingediend omdat twee van hen kanker van de straling zouden hebben gekregen, legde ik de relatie met de zendmast, mijn gezondheidsklachten en de aan elkaar geklonterde bloedcellen. Met het innemen van veel antioxidanten en visolie was die overigens aardig onder controle maar ik vermoedde wel dat er met die straling iets mis was.

De kinderen waren op school ook veel drukker geworden en ze hadden veel meer gedragsproblemen. Voor veel ouders was dat, en soms ook de mast, een reden om voor een andere school te kiezen waardoor het leerlingenaantal flink terug liep. Ook steeg het ziekteverzuim van de leerkrachten in korte tijd tot het hoogste van alle openbare scholen in Haarlem. Te wijten aan o.a. twee leerkrachten met burn-out en 1 kanker-geval.

Omdat de omwonenden- ouders van leerlingen – bij de gemeente, die toen ook nog het bestuur van het openbaar onderwijs was, geen gehoor kregen meldden ze zich bij Milieudefensie en vroegen mij of ik ook mijn naam op de lijst wilde zetten. Hoewel ik niet wist of al die gezondheidsproblemen daadwerkelijk aan de mast te wijten waren begon het er wel op te lijken, dus tekende ik. Het gevolg daarvan was dat ik als stralingsgevoelige gevraagd werd voor het beroemde COFAM1 experiment van TNO in 2003. Daarin moest ik als proefpersoon in een Faradaykooi computertaakjes doen, waarbij een zendmast achter mijn rug zonder mijn medeweten, of dat van de onderzoeker, aan of uit stond. Na iedere sessie moest ik een vragenlijstje invullen over hoe ik mij voelde. Omdat ik bewust geen enkel verschil tussen de sessies had waargenomen en ik het invullen van de vragenlijst maar lastig vond – je voelt als je erop let immers altijd wel eens wat druk op je borst of je hoofd enzo – verwachte ik niet dat dit onderzoek iets op zou leveren. Toch bleek uiteindelijk dat mensen onder invloed van UMTS straling significant beter presteerden maar zich slechter voelden. Ik was er nu van overtuigd dat straling van zendmasten in ieder geval niet gezond was.

Intussen las ik in een bericht op internet (ik was ziek thuis en surfte wat af over die straling) dat de waarde van huizen in de nabijheid van zendmasten was gedaald omdat kopers de straling ervan toch als een mogelijke bedreiging van hun gezondheid zagen en liever voor een huis zonder mast kozen. Op onze eerstvolgende WOZ-aanslag heb ik daarom onmiddellijk bezwaar ingediend waarop de waarde van ons huis zonder morren, met €9.500 naar beneden werd bijgesteld. Wel wrang dat zowel de WOZ-aanslag alsook het nog veel hogere huurwaardeforfait er geen cent lager om werd omdat die waardevermindering niet boven de drempel van € 10.000 uit kwam. Maar toch leuk zo’n kleine erkenning op papier.

Intussen had ik als een van de eersten een snoerloze Dect telefoon aangeschaft en iets later ook nog een wifi-accespoint. Ik wist helemaal niet dat ik daarmee nog grotere stralingsbronnen in mijn huis had gehaald. Wel had ik veel last van tintelingen in mijn handen en een rare hoofdpijn aan de zijkant van mijn hoofd, die na onderzoek gelukkig geen hersentumor bleken te zijn. Zal de overgang wel zijn want ik had ook opvliegers. Met de Dect telefoon waarmee ik ’s avonds vaak uren zat te bellen legde ik vooralsnog geen relatie. Wel waarschuwde ik mijn dochter voor haar mobiel vanwege een gesuggereerde relatie met hersentumoren.

Ik wist bij gebrek aan een stralingsmeter toen nog niet dat de straling van die Dect handset in feite nog sterker was! Dat leerde ik op de Onkruidbeurs waar gemeten werd dat ik sterk stralingsbelast was in tegenstelling tot mijn mede standhouders. Maar geen nood met de aanschaf van twee aluminium kegeltjes (een tegen de mast op school en een andere tegen de Dect en de wifi), wat staafjes en bolletjes voor op handsets en beeldschermen alsmede een Dect box (doos waarin de basis geplaatst wordt zodat de meeste straling daarvan wordt tegengehouden) voor zo’n slordige € 1000 zou dat allemaal opgelost zijn. En inderdaad verdwenen mijn klachten als sneeuw voor de zon, waarschijnlijk vooral door het verder wegzetten en afschermen van de Dect telefoon die anders vlak naast de bank waar ik altijd zat, stond te stralen. De handset zette ik tijdens het bellen voortaan op de speakerfunctie zodat ik hem op een meter afstand kon neerleggen. Het wifi-accespoint ging uit als het niet nodig was. En zo ging het een tijd lang zonder opvallende klachten.

In de zomer van 2005 begon ik echter ineens moeilijk in slaap te komen wat in 2009 uitmondde in drie totaal slapeloze nachten en een enorm versnelde hartslag, hitteaanvallen en oorsuizen. Ik stortte helemaal in, moest me ziek melden en kon alleen met slaappillen nog in slaap komen. Bloedonderzoek wees uit dat mijn schildklier te hard werkte. Maar toen die met medicatie onder controle was waren de invaliderende symptomen en de nagenoeg complete uitputting er niet minder om. De specialist snapte er niets van.

Omdat ik inmiddels het nodige over straling van mobiele communicatie had gelezen wist ik dat mijn symptomen hier best wel eens mee te maken konden hebben en schafte ik een stralingsdetector aan. Die gaf in mijn slaapkamer een steeds sterker Dect signaal naarmate ik dichter bij de muur van de buren kwam. Maar daar doorheen klonk ook de hoge pieptoon die een zendmast in de nabijheid verraadt. Ik hoefde het toenemende geluid van mijn detector maar te volgen om te ontdekken dat er in de lichtmasten van het voormalige Haarlem stadion zendantennes waren opgehangen. Die bleken er bij navraag al vanaf de zomer 2005 te hangen op 200 meter van mijn huis. Dat was precies de tijd dat het moeilijk in slaap komen was begonnen.

Het Dect geluid bleek van de babyfoon van de nieuwe baby van de buren afkomstig; precies aan de andere kant van de muur waartegen het hoofdeinde aan mijn kant van ons bed stond. Ook beneden bleek de Dect telefoon van de buren precies tegen onze scheidingsmuur te staan en wel op de plek waar ik altijd op de bank zat. Omdat ik gelezen had dat je vooral tijdens de slaap deze straling zoveel mogelijk moest weren zette ik eerst het kegeltje dat grotendeels werkeloos bij de wifi stond, naast mijn bed. Zonder resultaat jammer genoeg en omdat ik inmiddels twee jaar ziek was werd ik voor het grootste deel medisch afgekeurd.

Uiteindelijk schafte ik maar een stralingswerende klamboe boven mijn bed aan voor €600. En wonder boven wonder sliep ik na twee weken weer enigszins zonder slaappil. Maar de tachycardie, zoals de hartspecialist het noemde, de hitteaanvallen en het oorsuizen waren er niet minder om en die verstoorden ook mijn slaap. Gelukkig waren mijn schildklierwaarden ook zonder medicatie na een jaar weer binnen de normen.

Omdat het iedere avond als ik op de bank zat (dus naast de Dect telefoon van de buren) zo erg werd, bedacht ik dat het misschien wel een groot deel van de nacht zou duren alvorens de motor weer enigszins tot rust kwam. Intussen had ik gelezen over Floww, een nieuw apparaatje dat de straling zou ombuigen compleet met een speekseltestje om je stralingsbelasting vast te stellen. Die bleek hoog dus ondanks mijn negatieve ervaring met de kegeltjes toch maar weer zo’n peperduur staafje en druppels voor ongeveer € 400 aangeschaft. Maar ook dit hielp minder dan niets. Het leek nog wel erger!

Tijd dus voor de aanschaf van een echte stralingsmeter waarop ik de veldsterkte van de straling kon aflezen en daaropvolgend een gesprekje met de buurman. Hij was zo aardig om de telefoon en babyfoon aan de andere kant van de kamer te zetten maar dat gaf onvoldoende stralingsreductie. Daarom gaf ik hem een Eco-Dect cadeau, die alleen straalt als je ermee belt. Tot mijn eigen verbazing bleven de hartkloppingen uit, dezelfde avond nog, en koelde ik weer gewoon af. Ik begon te gapen en voelde me zelfs weer enigszins slaperig. Slapen lukte behoudens het wel vijf keer wakker worden dat tot op heden zo is gebleven, ook redelijk.

Tot ik na een paar weken toch weer de bekende hartkloppingen kreeg en ik het de hele avond letterlijk gloeiend heet had en dus vervolgens niet kon slapen. Ligt het dan toch niet aan de straling dacht ik, want die was immers aanvaardbaar. Na drie van deze avonden pakte ik toch nog maar eens mijn meter en wat zag ik? De straling van de buren was hoger dan ooit tevoren. Wel 2000 microwatt/m2. Ik ging er onmiddellijk heen en wat bleek: De buurman had sinds drie dagen een nieuwe volledig geïntegreerde router van Ziggo. Die moest onder zijn Smart TV staan die er op werkte. Hij kon ’s nachts niet uit omdat zijn bewakingscamera’s en slimme thermostaat erop werkten. Zelf moest hij als leraar altijd bereikbaar zijn en zijn kinderen hadden hun tablets absoluut nodig voor school dus kon hij hierin verder niets meer voor mij betekenen. Toen kon ik niet anders dan weer € 600 neertellen voor stralingswerende koolstofverf voor op de scheidingsmuur. Nu was het stralingsniveau weer aanvaardbaar en mijn hartslag en slaap ook.

Totdat ik voor het huwelijk van mijn dochter, samen met de Nederlandse familie, drie dagen in een groot Engels strandhuis logeerde. Daar kreeg ik plotseling een vreselijke nekpijn waar geen pijnstiller tegenop gewassen was. Alleen met een slaappil kon ik nog een paar uur slapen. Zodra ik een poosje buiten was ging de pijn over maar die kwam weer terug als ik het huis binnenging. Toen viel mijn oog op de wifi-router in de keuken waar mijn slaapkamer precies boven lag en vielen de puzzelstukjes in elkaar. De wifi moest de oorzaak van mijn nekpijn zijn.

Uiteraard heb ik dit nog in vele situaties uitgetest maar steeds bleek dat als ik ergens die trekkerige pijn aan een kant van mijn nek voelde er een wifi-router of iemand met een smartphone in mijn buurt was en mijn meter op z’n minst 500 microwatt/m2 aangaf. Weg bij de wifi bron ging de nekpijn steevast weer over. Dat was lastig want op school, waar ik sinds mijn medische afkeuring in het kleine achteraf lokaaltje kleine groepjes begeleidde, werd juist een wifi-versterker geplaatst. De mast was overigens door alle klachten van omwonenden en personeel, net nadat ik ziek werd, verwijderd.

Wat nu te doen want met die nekpijn kon ik echt niet werken. Omdat UWV en bedrijfsarts de relatie met RF straling en mijn klachten al eerder smalend van de hand hadden gewezen verwachte ik niet veel medewerking van onze nieuwe directeur. Gewapend met een folder over de gevaren van wifi op school ging ik toch het gesprek met hem aan. Hoewel hij reageerde met niet de eerste wifi-vrije school van Nederland te willen worden mocht ik wel de stekker uit de wifi-versterker trekken waardoor ik nog een paar jaar prettig heb kunnen werken.

Na een lange zoektocht van zo’n 15 jaar, was het mij in 2010 eindelijk duidelijk dat straling van draadloze communicatie en vooral die van Zendmasten aan de basis lag van mijn gezondheidsklachten. In die tussentijd zijn met de komst van wifi veel openbare ruimten, voorzieningen, vervoer, hotels, restaurants en vakantieparken voor mij tot no-go areas geworden.

Maar toen met de installatie van 4G op de mast in het Noorder Sportpark mijn keuken en tuin mij nekpijn bezorgden, evenals het uitlaten van mijn hond in het park, was de maat vol. Ik heb niet om die steeds erger wordende straling, die ongevraagd mijn huis en leefruimte binnenkomt, gevraagd terwijl ik er wel ziek van wordt en medisch ben afgekeurd en veel geld heb moeten uitgeven aan materialen om mijn huis nog enigszins leefbaar te houden.

Tot actie overgaan

Omdat ik het zeer onrechtvaardig vind dat het Gemeentebestuur toestaat dat die straling van met name de Zendmast in het Noorder Sportpark ongevraagd en tegen mijn wil mijn huis binnendringt, heb ik dit probleem onder de aandacht gebracht van mijn partij de SP. Daarop werd ik uitgenodigd om een presentatie te geven voor de fractie en belangstellenden. Hoewel mijn publiek vooral door het geluid van mijn stralingsdetector aardig onder de indruk leek van mijn verhaal, kon het onderwerp door gebrek aan draagvlak verder niet in de Gemeenteraad besproken worden. En daarmee was de kous voorlopig af.

Tot ik in juni 2015 een alarmerend telefoontje van een vriend kreeg die op de bovenste etage van de flat op het Teylerplein woonde. Hij vond dat gezeur over straling van mij altijd maar onzin, maar had nu er een LTE mast 15 meter verder aan zijn dakrand was bevestigd, ineens knallende hoofdpijn en duizelingen en hij kon nauwelijks meer slapen. Datzelfde gold voor zijn buurman en diens vrouw bij wie ook de viooltjes die ze ieder jaar aan het balkon hing, ondanks trouw begieten, plotseling doodgingen.

Deze buurman zat in de gemeentepolitiek, hij stelde het in zijn fractie aan de orde en diende bezwaar in bij Ymere, de eigenaar van de flat. En er kwam een journalist van het Haarlems Dagblad die foto’s maakte en ons verhaal en mijn meetresultaten opnam. De gemeenteraad bleek niets te kunnen doen want masten op private gebouwen zijn vergunningsvrij. Verder hadden de bewoners 15 jaar terug al toestemming gegeven voor plaatsing van een GSM/UMTS mast.

Omdat de klachten van de bewoners zo hevig waren heeft Ymere nog wel een meting door de provider laten verrichten maar die was zoals te verwachten binnen de normen. Het uiteindelijke artikel sprak daarom alleen over ‘ongerustheid bij bewoners’ en de krant meldde een paar weken later dat na meting door Vodafone alles in orde was. Case Closed! Inmiddels is mijn vriend vanwege de straling verhuisd waarna hij in zijn nieuwe stralingsarme flat, van al zijn klachten verlost was en vooral weer heerlijk slaapt. Zijn andere buurvrouw probeert vanwege de ernstige hartritmestoornissen die ze alleen thuis krijgt nu ook aan de straling van de mast te ontkomen.

Toen ik mij echter een paar maanden later genoodzaakt zag opnieuw hoge kosten te maken, om mij ook nog eens af te schermen tegen de straling van de nieuwe Ziggo router van de buren, kon ik het toch niet laten om via de Griffie een brief aan de gemeenteraadsleden te sturen met het verzoek om beleid gericht op bescherming van burgers tegen de steeds maar toenemende straling door wildgroei van mobiele technologie. Behalve een ontvangstbevestiging kreeg ik geen enkele reactie en heb ik het er vooralsnog maar bij gelaten.

Tot er op de gewraakte Zendmast in het Noorder Sportpark ook nog LTE antennes bij werden geplaatst waardoor ik een 50 keer hogere veldsterkte in mijn keuken mat waartegen ik mij alweer voor nog hogere kosten zou moeten afschermen. Verontwaardigd heb ik toen alle fractievoorzitters in evenwel politiek correcte taal per mail herinnerd aan mijn brief van een half jaar terug. Daarop reageerde Frits Garretsen van de SP met ‘Ik moet eerlijk bekennen dat ik volstrekt geen verstand heb van het onderwerp’ en hij zou mijn mail doorsturen aan Anne Feite Bloem. Jeroen Fritz van de PvdA schreef iets dergelijks maar wist ook nog te zeggen dat de Raad ervoor heeft gestemd het landelijk beleid te volgen en deze zich verder dus niet meer bezig houdt met het zendmastenbeleid.

Omdat StopUMTS namens de belangenorganisatie juist in die week een mail (zie hier en hier) naar alle Nederlandse gemeenten heeft doen uitgaan deed ik nog een mailpoging om een reactie van deze 11 niet reagerende fractievoorzitters los te krijgen waarbij ik ze en passant opmerkzaam kon maken op de brief van StopUMTS. Maar ook deze leverde geen verdere reacties op.

Omdat ik ook van mijn partij de SP verder niets hoorde heb ik een paar maanden later naar alle SP raadsleden waaronder Anne Feite Bloem een mail gestuurd met de vraag om een persoonlijk onderhoud. Daarop reageerde Anne Feite direct en stond de volgende dag op mijn stoep met veel excuses van druk, druk, druk. Hij vertelde dat hij graag iets voor mij zou willen doen maar dat vanwege gebrek aan draagvlak hij geen kans zag straling van zendmasten opnieuw op de politieke agenda te krijgen en dat de gemeente er op een omgevingsvergunning voor hoge masten na (waar overigens gezondheidsoverwegingen niet in betrokken mochten worden) geen invloed op had. Wel kon ik het zelf in de Gemeenteraad aankaarten via mijn inspreekrecht. Maar hij zei ook dat daar meestal alleen iets mee gebeurt als je een belangengroep vertegenwoordigt. Hij raadde mij aan medestanders in de buurt te zoeken.

Verslagen dacht ik: In de politiek telt dus alleen een groep en niet een individu. En aangezien ik niet de indruk had dat anderen in mijn buurt ook last van de mast hadden moest ik mijn lot dus verder maar gelaten ondergaan. Tot ik op het facebookplatform ‘Straling Enzo’ het verzoek zag om een Raadsinformatiebijeenkomst over de zendmast in de kerktoren van Lombok (Utrecht) bij te wonen. Daar was Mirjam Bout jaren voor aan het lobbyen geweest en door het verspreiden van flyers in een wijde cirkel rondom de kerktoren had ze heel wat medestanders gevonden die haar hadden gemachtigd namens hen op te treden. Toen ik van dichtbij zag hoe geïnteresseerd de diverse raadsleden naar de diverse uiteenzettingen over de gezondheidsschade door zendmasten luisterden en ten slotte de intentie uitspraken als Gemeentebestuur te willen zoeken naar oplossingen, heb ik besloten alles op alles te zetten en toch maar naar medestanders op zoek te gaan.

Ik begon met het verspreiden van 150 brieven. Zes mensen stuurden het aangehechte strookje terug en gaven aan mij te willen machtigen om namens hen in te spreken bij de Gemeente. Vier van hen hadden ook straling gerelateerde klachten en de meesten waren geïnteresseerd in een voorlichtingsbijeenkomst. Omdat dit aantal wat klein was probeerde ik het ook nog met een poster in de Dekamarkt waarop ik nog 1 reactie kreeg en later in buurtcentrum Dock. Daar was toevallig een fractielid van Groen Links die de kwestie wel in zijn fractie zou willen aankaarten. Ook zegde de voorzitter van de wijkraad Indische Buurt Noord mij toe mijn enigszins aangepaste brief in het wijkkrantje te willen plaatsen. Echter nadat ik hem die aangepaste versie heb gemaild heb ik er nooit meer iets van gezien of gehoord.

Jammer maar niet getreurd want in die zelfde week bleek er in een ander stadsdeel een enorme commotie om een tijdelijk zendmast aan de gang. Ik werd via mijn Teylervriend getipt dat er die avond een grote protestbijeenkomst in Huize Kinheim zou zijn omdat bewoners van de Elan Wonen-flat daar heel ziek van werden. T-Mobile, de krant, de TV en Albert Keevel van Trots Haarlem zouden er ook zijn. Maar toen wij daar in de zaal zaten bleek het tot ontsteltenis van de aanwezigen om een voorlichtingsavond te gaan waarin niemand iets te zeggen had (zie ook het ervaringsverhaal van Erika). Toch is hier het contact met de voortrekster van de bewonersactie Erika de Blij en iets later op de daaruit voortkomende hoorzitting ten stadhuize, ook Silvia Belgraver tot stand gekomen en kon ik mijn machtigingsactie ineens tot Haarlem en de randgemeenten uitbreiden.

Mede door de oprichting van de facebook groep ‘Last van een Zendmast Haarlem’ leerde ik dat ik in Zuid-Kennemerland toch niet de enige ben met stralingsklachten en had ik in no time 65 machtigingen bij elkaar. Anne Feite Bloem vond dit ruim voldoende en adviseerde om mij als inspreker aan te melden bij Commissie Beheer. Dat heb ik op 2 maart gedaan, gewapend met een map van 65 handtekeningen en wat relevante info voor de raadsleden. (Zie hier de inspraak-tekst en de video-opname van de vergadering, het inspreken is in beeld van 20:00 min. tot 28:40 min.)

         

Van tevoren wist ik al dat Trots Haarlem achter mijn verzoek stond om Gemeenteraadsleden beter te informeren over de gezondheidseffecten van RF straling. Dat zou kunnen gebeuren middels een zogenaamde Raadsmarkt die georganiseerd wordt op verzoek van minimaal drie fracties. Trots Haarlem had hiervoor al steun van de Actiepartij en toen ik kon zeggen dat ook Groen Links en de SP de kwestie in de fractievergadering zouden bespreken wist Trots Haarlem ook hun steun te verwerven. Zodoende kon Sander van den Raadt met steun van vier partijen verzoeken om deze Raadsmarkt, waar na mijn inspraak bijna unaniem mee werd ingestemd. Dit heeft uiteindelijk geleid tot de Raadsmarkt op 27 september.

Lees hier het informatieve artikel van Vera Verhagen uit het tijdschrift Mantra (herfst 2017):
De schaduwzijde van draadloze communicatie.

Klik hier voor het totaaloverzicht van ervaringen van inwoners.